Przestrzenne Tkactwo Czarnych Górali.

Rękawice furmańskie to tradycyjne rękodzieło związane z Łomnicą i tutejszą społecznością Czarnych Górali. To dzięki lokalnym rękawicznikom ta tradycja przetrwała i została przekazana nowej generacji rękawiczników. 

UNESCO

W 2022 roku technika tkania przestrzennego Czarnych Górali została wpisana na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO, co podkreśla jej znaczenie dla polskiej kultury.

Historia i znaczenie

Rękawice furmańskie, znane również jako łapawice, były pierwotnie noszone przez furmanów podczas pracy w gospodarstwie i na polu oraz przy wycince drewna. Ich główną funkcją była ochrona przed zimnem i wiatrem. Tradycja tkania tych rękawic była przekazywana głównie z pokolenia na pokolenie przez mężczyzn, którzy wykorzystywali pozostałości wełny owczej ze strzyżenia jako surowiec.

Technika tkania

Rękawice są tkane z wełny polskich owiec górskich, co czyni je sprężystymi i wytrzymałymi. Tkanie odbywa się na drewnianych formach, gdzie osnowa jest naciągana, a wątek przeplata się wokół niej. Niezawiązane końcówki wełny tworzą dodatkową warstwę izolacyjną wewnątrz rękawicy.

 

Wzory rękawic różnią się w zależności od umiejętności tkacza, a niektóre z nich są ozdobione frędzlami.

Współczesne kultywowanie tradycji

Obecnie tradycja tkania rękawic furmańskich jest kontynuowana przez lokalną społeczność, a umiejętności te są nauczane na warsztatach. Dziś ponad 20 osób aktywnie uczestniczy w tej tradycji.

Wydarzenia i wystawy

W 2023 roku odbyła się wystawa rekonstrukcji zabytkowych rękawic furmańskich, zorganizowana przez grupę Przestrzenne Tkactwo Czarnych Górali. Ekspozycja prezentowała blisko 30 par rękawic z zasobów muzealnych Polski i Słowacji. Wystawa miała na celu przypomnienie o bogatej historii i różnorodności wzorów rękawic furmańskich.

Kultura Czarnych Górali

Rękawice furmańskie stanowią ważny element kultury Czarnych Górali, łącząc tradycję rzemiosła z nowoczesnym podejściem do wzornictwa i walorów estetycznych i funkcjonalnych. Jest wielu fanów tych rękawic, między innymi polscy celebryci, ale nawet amerykański senator polskiego pochodzenia. Dzięki temu ta unikalna forma sztuki rzemieślniczej ma szansę przetrwać i rozwijać się w przyszłości.